:: Kolejny artykuł o naszym regionie po wizycie studyjnej :: Przygotowujemy nowy folder prezentujący pielgrzymkowe trasy Dolnego Śląska :: Spotkanie Subregionów Turystycznych Dolnego Śląska :: Zapraszamy do wspólnego udziału w "Jakubach" w Zgorzelcu :: Kolejny study tour z Rosji przyjedzie na Dolny Śląsk :: Nowe wydawnictwa DOT są już gotowe :: W Świdnicy powstaje kolejna atrakcja turystyczna :: Ruszyła kategoryzacja centrów informacji turystycznej :: Zapraszamy na VI Dolnośląski Festiwal Zupy :: Zbieramy wszystko to co mamy "NAJ..." na Dolnym Śląsku

Na stronie Dolnośląskiej Organizacji Turystycznej znajdziecie Państwo najświeższe informacje ważne dla wszystkich podmiotów branży turystycznej z naszego regionu. Piszemy m.in. o przygotowywanym pierwszym tego typu w Polsce” wydawnictwie „Dolny Śląsk biznesowo i ekskluzywnie”, a także o imprezach, w których bierzemy udział. Oprócz wrocławskich Partynic, gdzie byliśmy 15-17.08. będziemy także w Zgorzelcu 29-31.08, a także przyjmiemy w ramach study tours kolejne grupy dziennikarzy. Szykujemy się już do nowego sezonu targowego. Zapraszamy do współpracy przy najbliższych targach w Poznaniu i Kijowie. DOT pracuje obecnie również nad kilkoma dokumentami strategicznymi dla rozwoju turystyki w regionie – koncepcje subregionalnych produktów turystycznych, badania ruchu turystycznego na Dolnym Śląsku. To tylko przykłady najbliższych naszych działań. Zapraszam do regularnych odwiedzin naszej strony i wpisania się na listę odbiorców naszego newslettera, aby bezpośrednio otrzymywać najświeższe, istotne informacje.

atrakcje Dolnego Śląska - informacje ogólne

DOLNY ŚLĄSK

Jeden z najbardziej atrakcyjnych i różnorodnych regionów Polski. Siódme co do wielkości województwo, położone w południowo-zachodniej części kraju. Na Dolnym Śląsku można wspinać się i pływać, spędzać czas wśród dzikiej przyrody lub na festiwalach teatralnych i muzycznych. Można tu odkrywać tajemnice przeszłości i z powodzeniem inwestować w przyszłość.
Karkonosze
Najbardziej rozległe i najwyższe pasmo Sudetów, o powierzchni 650 km2. Większość tego obszaru leży po stronie czeskiej. Te bardzo stare góry, zbudowane z granitu i skał metamorficznych, ukształtowane zostały między innymi przez lodowiec. Pozostały po nim kotły, jeziora i wały morenowe. Najwyższym szczytem Karkonoszy i Sudetów jest Śnieżka (1602m). Klimat wyróżnia się zmiennością i dużą liczbą opadów; wieją tu silne, suche i ciepłe wiatry fenowe. Najciekawsze obszary pasma zostały objęte ochroną. W parku narodowym – międzynarodowym rezerwacie przyrody – spotkać można dwa endemiczne gatunki roślin: dzwonek karkonoski i skalnicę bazaltową. Często obserwowanymi zwierzętami na terenie gór są sarny, jelenie oraz muflony. Karkonosze znakomicie nadają się do uprawiania turystyki pieszej oraz narciarstwa. Głównymi ośrodkami turystycznymi są Karpacz i Szklarska Poręba.

Pochodzenie nazwy regionu

Już w średniowieczu mieszkańcy krainy interesowali się pochodzeniem nazwy „Śląsk”. W zależności od tego, kto badał źródła tego słowa, wskazywano albo na germańskie plemię Silingów, albo na słowiańską nazwę rzeki i góry Ślęzy. Najnowsze badania przychylają się do twierdzenia, że region przyjął nazwę od rzeki Ślęzy. Jednak rdzeń wyrazu pochodzi z języka indoeuropejskiego i spotykany jest w nazwach innych rzek europejskich, np. rzeki Sile w Wenecji. Nazwa „Śląsk” nie ma zatem ani germańskiego, ani słowiańskiego rodowodu, ponieważ – jak stwierdzają specjaliści – nazwa rzeki Ślęzy należy do nomenklatury staro-europejskiej.
Położenie
Województwo dolnośląskie leży w południowo-zachodniej części Polski. Od zachodu graniczy z Republiką Federalną Niemiec (długość granicy 80 km), a od południa z Republiką Czeską (długość granicy 432 km). Województwo zajmuje powierzchnię 19 947,8 km2 (jest to 6,4% powierzchni całego kraju), liczy 2 970,1 tys. mieszkańców (7,1% ludności Polski). Gęstość zaludnienia –149 osób/km2 – jest wyższa od średniej krajowej (124 osoby/km2). Od zachodu sąsiaduje z województwem lubuskim, od północy z wielkopolskim, a od wschodu z opolskim. Na Dolnym Śląsku jest 169 gmin (w tym 36 miejskich, 53 miejsko-wiejskich, 80 wiejskich) i 29 powiatów (26 ziemskich i 3 grodzkie). Stolicą województwa jest Wrocław, który leży w centrum Niziny Śląskiej i jest miastem na prawach powiatu. Zajmuje 293 km2 (1,5% powierzchni województwa), liczy ponad 634 tys. mieszkańców. Województwo położone jest na obszarze kilku dużych krain geograficznych: Niziny Śląskiej, Niziny Śląsko-Łużyckiej, Przedgórza Sudeckiego i Sudetów.
Ukształtowanie terenu
Najwyższym punktem regionu jest Śnieżka w Sudetach (1602 m), najniższym – dno doliny Odry w okolicy Dobrzejowic (69 m). Ponad 30% województwa zajmują Sudety, rozciągające się na południu wzdłuż granicy z Czechami oraz Przedgórze Sudeckie. Na północnym wschodzie Przedgórze opada stromą krawędzią ku Nizinie Śląskiej, a na północy i północnym zachodzie ku Nizinie Śląsko-Łużyckiej. Na północnym wschodzie leży Obniżenie Milicko-Głogowskie (kotliny Milicka i Żmigrodzka), oddzielone Wałem Trzebnickim od Niziny Śląskiej.
Sudety złożone są z pasm górskich o urozmaiconej rzeźbie. Obok Karkonoszy, Gór Sowich, Kamiennych i Wałbrzyskich znajdują się tu Góry Stołowe – jedyne w Polsce góry płytowe. Górzysty krajobraz urozmaicają kotliny (np. Jeleniogórska czy Kłodzka) i głębokie doliny rzek. Na przedgórzu rozciąga się równina z obniżeniami tektonicznymi. Pozostałe, nizinne obszary województwa, to powierzchnie morenowe w dolinach rzecznych.
Walory turystyczne województwa
Rozległe lasy, jeziora, wzgórza morenowe, a przede wszystkim góry stanowią niewątpliwą atrakcję turystyczną Dolnego Śląska. Region leży ponadto na styku trzech państw i w strefie wpływów dużych miast rangi europejskiej: Berlina, Wiednia i Pragi.
Walory wypoczynkowe i uzdrowiskowe
Na terenie województwa dolnośląskiego występują ogromne obszary lasów, wspaniałe, stare pasma górskie (Karkonosze, Góry Stołowe, Góry Sowie, Góry Kaczawskie), rzeki tworzące liczne wodospady i największe w Polsce skupisko stawów rybnych w Kotlinie Milickiej i Żmigrodzkiej.
Osią Niziny Śląskiej jest rzeka Odra. Najatrakcyjniejsze turystycznie są Sudety, rozciągające się od Bramy Łużyckiej na zachodzie, do Bramy Morawskiej na wschodzie. Na terenie Kotliny Kłodzkiej znajdują się najważniejsze uzdrowiska: Kudowa Zdrój, Polanica Zdrój, Duszniki Zdrój, Lądek Zdrój i inne.
Góry
Urozmaicona rzeźba Sudetów ukształtowała się w wyniku wielokrotnego wypiętrzania i długotrwałych okresów erozji. Stare masywy grzbietów górskich kontrastują tu z głębokimi dolinami i przełomami rzek. Cały masyw pocięty jest uskokami tektonicznymi, które nadają Sudetom charakter gór zrębowych. W krajobrazie widać powulkaniczne wzgórza z charakterystycznymi kopułami i stożkami, jak np. Ostrzyca i Grodziec na Pogórzu Kaczawskim.
Wody
Dolny Śląsk leży prawie w całości w dorzeczu Odry i należy do zlewiska Morza Bałtyckiego. Większość dopływów ma swoje źródła w rejonach górskich. W ostatnich latach znacznie poprawiła się czystości wód. Obfitość ryb, różnorodność gatunków ptaków oraz piękne krajobrazy czynią z doliny Odry jeden z najatrakcyjniejszych w tej części Europy obszarów dla turystyki i rekreacji.
W rejonie Legnicy, na tzw. „Pojezierzu Legnickim” znajduje się kilka większych i kilkanaście małych akwenów. Do największych sztucznych zbiorników w województwie należą Mietków na rzece Bystrzycy i Słup na Nysie Szalonej.
Atrakcją turystyczną są Stawy Milickie, słynne z hodowli karpi. Największy w kraju zespół tego typu obiektów, położony w Dolinie Baryczy, tworzy park krajobrazowy.
Lasy
Lasy dolnośląskie tworzą dwie duże krainy przyrodniczo-leśne: Śląską i Sudecką. W Krainie Śląskiej wyróżnia się 2 kompleksy leśne: Bory Dolnośląskie i Lasy Milicko-Ostrzeszowskie. W lasach Pogórza Sudeckiego i Puszczy Sudeckiej rosną głównie świerki z domieszką innych gatunków. Charakterystyczny jest tu piętrowy układ roślinności: od regla dolnego, przez regiel górny, aż do piętra alpejskiego w najwyższych partiach Karkonoszy.
Karkonoski Park Narodowy zajmuje powierzchnię 5 579 ha, w 68 % pokrytą lasem. Obejmuje najwyższy, wysokogórski masyw Sudetów. Najciekawsze spotykane tu formy rzeźby terenu to kotły polodowcowe o wysokich, stromych zboczach skalnych, np. Wielki i Mały Staw oraz Śnieżne Kotły. Turyści mają do dyspozycji 112 km szlaków, 10 wyciągów i 12 schronisk. Charakterystyczna dla Karkonoszy jest roślinność źródliskowa i torfowiskowa. W Parku występują też cenne gatunki chronione oraz relikty i endemity.
Park Narodowy Gór Stołowych rozciąga się na obszarze 6 339 ha, z czego lasy zajmują 5 779 ha. Krajobraz Parku stanowią rzadkie w Polsce formy górskie o specyficznej budowie geologicznej i morfologicznej. Do najbardziej atrakcyjnych miejsc należą szczyty Szczelińca Wielkiego i Małego oraz położone u podnóża, zbudowane z piaskowca tzw. Błędne Skały, które tworzą zaskakujące labirynty.
Walory uzdrowiskowe
W regionie znajduje się 12 gmin uzdrowiskowych. Są to: Cieplice Śląskie Zdrój, Czerniawa Zdrój, Długopole Zdrój, Duszniki Zdrój, Jedlina Zdrój, Kudowa Zdrój, Lądek Zdrój, Polanica Zdrój, Przerzeczyn Zdrój, Szczawno Zdrój, Świeradów Zdrój, Zagórze Sląskie Zdrój,
Walory krajoznawcze
Rezerwat archeologiczny w Będkowicach położony w Masywie Ślęży prezentuje turystom grodzisko Ślężan z IX – X w. Można tam zajrzeć do chat, oglądać kurhany i biesiadować przy ognisku.
W województwie dolnośląskim działają 42 muzea o rozmaitych profilach. W Karpaczu – Muzeum Zabawek, w Dusznikach Zdroju Muzeum Papiernictwa, w Pstrążnej koło Kudowy Zdroju – Muzeum budownictwa drewnianego, we Wrocławiu Muzeum Narodowe z interesującą kolekcją sztuki od średniowiecza po współczesność. Atrakcją jest także Panorama Racławicka we Wrocławiu.
Obok turystów Dolny Śląsk chętnie odwiedzają pielgrzymi. Wśród miejsc kultu coraz większą rolę odgrywa Krzeszów, który stara się o umieszczenie Zespołu Pocysterskiego na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Interesujące, także ze względów turystycznych, są sanktuaria o znaczeniu ponad diecezjalnym: Wambierzyce, Bardo, Trzebnica i Międzygórze.
Spośród miejsc martyrologii z okresu II wojny światowej najczęściej odwiedzany jest dawny obóz koncentracyjny w Rogoźnicy, a także przystosowane do zwiedzania, tajemnicze podziemia górskich sztolni i korytarzy, w których pracowali więźniowie.
Na Dolnym Śląsku zlokalizowane są cmentarze wojenne: cmentarz żołnierzy radzieckich na Krzykach i Skowroniej Górze we Wrocławiu, cmentarz żołnierzy polskich i cmentarz żołnierzy włoskich na Grabiszynie we Wrocławiu oraz tzw. Park Pokoju (cmentarz żołnierzy niemieckich w Nadolicach Wielkich k/ Wrocławia).
Na terenie Śląska rozgrywane były przed wiekami ważne bitwy. Najsłynniejsze pola bitewne to Dunino i Legnickie Pole, gdzie działają muzea poświęcone tym wydarzeniom.
Do licznych osobliwości przyrodniczych należą: Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie, wodospady w rejonie Szklarskiej Poręby, a także palmiarnia w Lubiechowie (w granicach Wałbrzycha) i arboretum w Wojsławicach (na przedmieściach Niemczy).
Turystyka kulturowa
Na Dolnym Śląsku odbywają się duże, znane w kraju i za granicą, imprezy kulturalne. Melomanów przyciąga do Wrocławia Międzynarodowy Festiwal „Wratislavia Cantans” oraz superprodukcje Opery Wrocławskiej. W Jeleniej Górze odbywa się Festiwal Muzyki Organowej „Silesia Sonans”, w Dusznikach Zdroju – Międzynarodowy Festiwal Chopinowski, a w Kudowie Zdroju – Międzynarodowy Festiwal Moniuszkowski. Malownicze Szczawno Zdrój proponuje co roku skrzypcowy Festiwal im. Henryka Wieniawskiego. W Kościołach Pokoju w Jaworze i Świdnicy organizowane są „Koncerty Pokoju”. Wielbiciele nieco lżejszej muzyki chętnie odwiedzają Festiwal Orkiestr Dętych w Świeradowie Zdroju. Nasz wielokulturowy region jest także miejscem Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Greckiej w Zgorzelcu i „Watry Łemkowskiej” w Legnicy.
Przegląd Piosenki Aktorskiej i Festiwal „Jazz nad Odrą” we Wrocławiu to jedne z najciekawszych polskich festiwali muzycznych.
Długą tradycję i wierną widownuię ma Międzynarodowy Festiwal Teatrów Ulicznych w Jeleniej Górze i Jeleniogórskie Spotkania Teatralne. Od kilku sezonów z całego świata przyjeżdżają do Wrocławia zespoły i publiczność na Międzynarodowy Festiwal Teatralny DIALOG.
Turystyka aktywna
Turystyka piesza
Przez województwo dolnośląskie przebiegają niezwykle atrakcyjne trasy turystyki pieszej. Właśnie w Sudetach powstała pierwsza na świecie organizacja przewodników górskich i tragarzy lektyk, a tradycja pieszych wędrówek po górach liczy kilka stuleci. Jest tu sieć schronisk górskich i dobrze oznakowanych szlaków pieszych, w tym szlaków długodystansowych, górskich i tematycznych. Wiele z nich biegnie przez parki narodowe, rezerwaty i parki krajobrazowe. Oprócz szlaków do dyspozycji turystów są ścieżki dydaktyczne. Trasy po polskiej stronie łączą się poprzez przejścia graniczne ze szlakami turystycznymi po stronie czeskiej i niemieckiej. Szczególnie dużo przejść jest w Sudetach na granicy polsko-czeskiej. Sposób oznakowania szlaków jest spójny, a wędrówki przez piesze przejścia graniczne stają się z roku na rok coraz bardziej popularne. Wzdłuż szlaków łatwo o posiłek i miejsca noclegowe.
Turystyka rowerowa
W województwie dolnośląskim na rowerzystów czekają szlaki szosowe i górskie, długodystansowe i lokalne. Turystyka rowerowa świetnie się rozwija, coraz częściej uprawiane są bliskie sportom wyczynowym jazdy crossowe, downhill, freeride itp.
Turystyka narciarska
Narciarstwo zjazdowe i biegowe oraz sporty zimowe to podstawowa oferta turystyczna Dolnego Śląska. W Sudetach nie brakuje długich stoków i łagodnych wierzchowin; są tu szlaki turystyczne i dukty leśne oraz korzystne warunki śniegowe od jesieni do wiosny. W regionie jest znacząca liczba tras zjazdowych i nartostrad, powiązanych z kolejami linowymi i wyciągami narciarskimi. Oprócz tras zjazdowych duże znaczenie dla turystyki zimowej mają też doskonałe tereny dla narciarstwa klasycznego.
Narciarstwo klasyczne
Sudety to doskonałe miejsce do uprawiania narciarstwa biegowego. Największą popularnością cieszy się Ośrodek Narciarstwa Biegowego i Biathlonu w Szklarskiej Porębie-Jakuszycach. Jest on uznawany za jeden z najlepszych w Europie, nie tylko ze względu na warunki klimatyczne, ale także z powodu wysokiego standardu przygotowania tras i zaplecza.
Turystyka wodna
Szlaki kajakowe Dolnego Śląska biegną przez tereny o bardzo zróżnicowanym krajobrazie. Ich łączna długość wynosi ponad 635 km. Są to przede wszystkim malownicze rzeki: Odra, Nysa Kłodzka, Oława, Barycz i Bystrzyca.
Turystyka specjalistyczna
Dolny Śląsk posiada doskonałe warunki do rozwoju sportów i turystyki specjalistycznej. Walory naturalne oraz położenie geograficzne to podstawowe atuty regionu pozwalające na uprawianie wspinaczki górskiej i skałkowej, turystyki konnej, jazdy na psich zaprzęgach, wędkarstwa i gry w golfa.
Wspinaczka górska i skałkowa
Tereny wspinaczkowe znajdują się w południowej części regionu. Wśród miejsc najczęściej odwiedzanych są Góry Sokole, Krucze Skały w Szklarskie Porębie i Karpaczu, Skałki Lądeckie.
Turystyka konna
Dobrze rozwijające się ośrodki jazdy konnej istnieją w ponad 33 miejscowościach Dolnego Śląska. Często połączone są one z cenionymi w świecie hodowlami koni. Książ, Karpacz, Kowary, Sosnówka, Duszniki Zdrój, Strzegom, Kobierzyce, Oborniki Śląskie, Oleśnica, Środa Śląska, Wrocław, Borowa – to miejsca doceniane przez turystów i hodowców.
Sporty zaprzęgowe
W Górach Izerskich znajduje się znany w Europie Ośrodek Sportów Zaprzęgowych Psów Ras Północnych. Są tam atrakcyjne trasy treningowe oraz wysoko cenione trasy wyczynowe w różnych kategoriach i zaplecze tzw. stake out. W ośrodku rozegrane zostały zawody w randze Mistrzostw i Pucharu Europy. W 2006r. planowane jest przeprowadzenie Mistrzostw Świata.
Wędkarstwo
Najlepsze na Dolnym Śląsku tereny do uprawiania wędkarstwa to przede wszystkim stawy w Miliczu, a także akweny w rejonie Przemkowa i Legnicy.
Turystyka biznesowa
Dolny Śląsk, położony na skrzyżowaniu ważnych dróg europejskich i pograniczu z Niemcami oraz Czechami, jest szczególnie atrakcyjny dla turystyki biznesowej.
Baza hotelowa i gastronomiczna umożliwia organizację kongresów i konferencji we Wrocławiu. W stolicy regionu działa 25 wyższych uczelni ze znakomitą kadrą naukową i zapleczem konferencyjnym.
Wysoki standard bazy hotelarskiej i znaczące walory turystyczne, pozwalają na organizację szkoleń w Kotlinie Jeleniogórskiej.
Turystyka tranzytowa
Dolny Śląsk leży w ważnym geopolitycznie i komunikacyjnie punkcie Europy. Miejsca noclegowe o wysokim standardzie i zróżnicowanych cenach, a także duży wybór restauracji, barów, pubów i kawiarni pozwalają turystom tranzytowym dobrze wypocząć w trakcie podróży.
Turystyka weekendowa
Położenie Dolnego Śląska, bliskość granicy z Czechami i Niemcami, różnorodne atrakcje przyrodnicze i kulturalne sprawiają, że oferta turystyki weekendowej jest jedną z najciekawszych w kraju.
Agroturystyka
Na terenie województwa funkcjonuje ponad 400 gospodarstw agroturystycznych. O ich atrakcyjności decydują walory krajobrazu, bogactwo kulturowe dolnośląskiej wsi i pieczołowicie zachowane do dziś tradycyjne formy gospodarowania.
Zabytki
Dolny Śląsk to region o bogatej historii, pełnej tajemnic i niewyjaśnionych zagadek. Był areną wielu wojen i najazdów. Świadectwem tej burzliwej przeszłości są ruiny zamków, fortec i warowni. Poszukiwacze skarbów do dziś penetrują niezbadane sztolnie, tajemnicze podziemia czy lochy i natrafiają na nowe znaleziska. Najwięcej tajemnic kryją Sudety. W czasie II wojny światowej Niemcy stworzyli tam sieć podziemnych fabryk, tuneli i schronów. Wiele wskazuje na to, że ukryli w nich zrabowane dzieła sztuki i kosztowności.
Zamki, warownie i fortece
Książ
Potężny, przepiękny zamek, największy na Dolnym Śląsku. Zbudowany został w XIII wieku przez księcia Bolka I Surowego jako jego główna siedziba i część systemu obronnego Księstwa Świdnickiego. W następnych stuleciach zamek wielokrotnie zmieniał właścicieli, był często przebudowywany i powiększany. Ród Hochbergów przekształcił go w XVIII wieku we wspaniałą budowlę barokową. Ostatnich zmian architektonicznych dokonano już w XX wieku. W czasie II wojny światowej zamek wykorzystano jako siedzibę niemieckiego sztabu. Wiele zabytkowych wnętrz uległo wtedy dewastacji. W podziemiach i sztolniach drążonych w górach, okalających zamek, prowadzono prace i działania owiane tajemnicą.
Grodno
Zamek Grodno na szczycie góry Choina powstał na przełomie XII/XIII w. W latach 1545-1587 do gotyckiego zamku górnego dobudowano renesansowy zamek dolny. Poważnie uszkodzony w czasie wojny trzydziestoletniej, w kolejnych latach stopniowo popadał w ruinę. Dzięki pracom konserwatorskim zamek stanowi dziś interesujący pomnik architektury i historii. W jego murach mieści się muzeum i schronisko turystyczne.
Bolków
Majestatyczne ruiny pięknego, piastowskiego zamku z wolnostojącą wieżą i nieregularnymi murami górują nad doliną Nysy Szalonej. Wybudowano go prawdopodobnie w XIII w., w późniejszych latach został rozbudowany. W XVIII w. stopniowo zaczął popadać w ruinę. Zachowało się jednak wiele elementów pierwotnej, gotyckiej budowli. Szczególną atrakcją architektoniczną jest jedyna na ziemiach polskich, czterokondygnacyjna wieża obronna o podstawie w kształcie kropli wody. Dzięki takiej konstrukcji pociski wroga ześlizgiwały się po murze.
Twierdza Kłodzka
Olbrzymi, liczący bez mała 20 ha powierzchni, najcenniejszy w Polsce zespół fortyfikacji XVII-XVIII w. Początek twierdzy dały prace rozpoczęte na bazie XIII - wiecznego zamku. Kolejne przebudowy, rozbudowy i umocnienia fortu były następstwem wojen i bitew przechodzących przez Ziemię Kłodzką w XVII i XVIII w., aż po kampanię napoleońską w 1807 r. Aż do połowy ubiegłego stulecia obiekt wykorzystywano do celów wojskowych. Obecnie jedną z atrakcji turystycznych twierdzy jest udostępniona do zwiedzania trasa turystyczna, wiodąca przez fragment niezbadanych, wielokilometrowych labiryntów podziemnych chodników. Z bastionu widokowego podziwiać można panoramę Kotliny Kłodzkiej ze wspaniałym widokiem na miasto u podnóża fortu oraz na Masyw Śnieżnika i Szczelińca Wielkiego.
Podziemny Olbrzym
Jest to największy w Polsce i piąty co do wielkości na świecie system wojskowych budowli podziemnych. Składa się z 7 kompleksów położonych w Górach Sowich. W jego skład wchodzą: zamek Książ, Jugowice, Włodarz, Rzeczka, Soboń, Osówka i Gontowa.
Powstał w latach 1943-45, jego przeznaczenie nie jest dokładnie znane. Budowli nigdy nie ukończono, a znaczna jej część do dziś nie została zbadana. Mówi się, że miały to być schrony dla Hitlera i dowództwa Rzeszy, podziemne fabryki samolotów odrzutowych Me-262 i rakiet V2, lub też laboratoria chemiczne, biologiczne i atomowe. Być może ukryto tam zagrabione przez hitlerowców dobra kultury i depozyty bankowe.
Przy budowie pracowało 28 000 więźniów z obozu koncentracyjnego Gross Rosen, których następnie zamordowano. Znaczna część sieci tuneli, sztolni i podziemnych hal o monumentalnych rozmiarach, przygotowana jest dla zwiedzających. Fragmenty zalane wodą można zwiedzać pontonami. Przy sztolniach „Włodarza” powstało również muzeum militariów.
Chojnik
Zamek na szczycie góry Chojnik, wybudowano w XIV w. Dostępu do niego strzegły schodzące niemal pionowo w dół ściany skalnego urwiska. Przez długie lata zamek był przebudowywany, ale po zniszczeniach wywołanych pożarem w 1675 r. już go nie odbudowano. Jednak wyjątkowy urok zamkowych ruin, wkomponowanych w malownicze otoczenie, już od końca XVIII w. przyciąga wielu turystów. Z zamkiem związanych jest wiele legend i historii. Do naszych czasów zachowała się znaczna część dawnej zabudowy, z interesującym, XV-wiecznym pręgierzem na dziedzińcu. Część pomieszczeń zamku zaadaptowano na schronisko.

Pałace

Krzyżowa
Pałac i majątek związany jest z rodem von Moltke. Całkowicie odrestaurowany kompleks, oprócz pałacu składa się z dziewięciu budynków skupionych wokół dziedzińca. W latach II wojny światowej było to miejsce spotkań „Kręgu z Krzyżowej” – grupy przeciwników Hitlera. Obecnie mieści się tu Międzynarodowy Dom Spotkań Młodzieży. Organizowane są różnego rodzaju spotkania, konferencje, seminaria, zjazdy i szkolenia.
Krasków
Jeden z najpiękniejszych w Europie Środkowej, całkowicie odrestaurowany barokowy pałac – rezydencja rodu von Zeidlitz. Położony jest u stóp mitycznego masywu Ślęży, w dolinie rzeki Bystrzycy, skąd podziwiać można panoramę Gór Sowich. Pałac otoczony jest parkiem krajobrazowym. Powstał na miejscu średniowiecznej warowni i zamku wodnego, zniszczonego w czasie wojny trzydziestoletniej, a potem spalonego w 1742 r. Zdewastowany po II wojnie światowej, obiekt został pieczołowicie odnowiony w latach 90-tych ubiegłego stulecia i przekształcony w luksusowy hotel.

Obiekty sakralne

Opactwo Cystersów w Krzeszowie
Opactwo Cystersów – jeden z najciekawszych na świecie zabytków późnobarokowych. Główną atrakcją jest kościół pod wezwaniem Panny Marii Łaskawej ze strzelistymi wieżami o wysokości ponad 90 m. Budowla ozdobiona jest wspaniałymi rzeźbami, kolumnami, pilastrami i gzymsami o unikalnej formie. Nie mniej interesujące jest bogate, oryginalne wyposażenie świątyni: iluzjonistyczne freski, dębowe stalle, zdobiona rzeźbami lipowa ambona, obrazy F.A. Schefflera. W ołtarzu głównym znajduje się niewielka ikona malowana w stylu bizantyjskim, która uznawana jest za najstarszy obraz w Polsce. Do zespołu opactwa należy także drugi kościół – św. Józefa – w którym znaleźć można najwybitniejsze dzieło M. Willmanna, zwanego Śląskim Rembrandtem – cykl fresków przedstawiających sceny z życia Świętej Rodziny. całości dopełniają: mauzoleum Piastów świdnicko-jaworskich oraz zabudowania klasztorne.
Bazylika w Wambierzycach
W centrum niewielkiej miejscowości u podnóża Gór Stołowych króluje wspaniała bazylika z figurą Matki Boskiej Wambierzyckiej, Królowej Rodzin. Według legendy w tym miejscu w początkach XIII w. niewidomy odzyskał wzrok modląc się przed figurką Maryi z Dzieciątkiem, umieszczonej w potężnej lipie. W 1677 r. właściciel osady, Daniel Paschasius von Osterberg, postanowił stworzyć na swych dobrach miniaturę świętego miasta Jerozolimy. W 1681 r. na okolicznych wzgórzach stanęło kilkanaście kaplic, a Wambierzyce stały się „dolnośląską Jerozolimą”.
Bazylika jest okazałym obiektem zbudowanym na planie ośmioboku. Fasada bazyliki utrzymana jest w stylu późnego renesansu, a wyposażenie jej wnętrza pochodzi z epoki baroku. Na szczególną uwagę zasługuje główny ołtarz i ambona. Nawę przykrywa sklepienie z lunetami.
Obok bazyliki znajduje się kalwaria – największe tego typu założenie architektoniczno-krajobrazowe w Polsce i jedno z najcenniejszych w Europie. Obejmuje w sumie 79 stacji.
Wang
Ewangelicka świątynia Wang w Karpaczu to szczególny rarytas architektoniczny na ziemiach śląskich. Oryginalny drewniany kościółek powstał w XIII w. w norweskiej miejscowości Vang. Stamtąd, zagrożony rozbiórką, przewieziony został do Berlina, skąd przetransportowano go w obecne miejsce w darze dla karkonoskiej wspólnoty luterańskiej.
Kościółek urzeka niezwykłym kształtem, harmonijnie wkomponowanym w karkonoski krajobraz oraz bogatą dekoracją snycerską o motywach roślinnych i fantastycznych. Interesująca jest technologia budowy obiektu – został zbudowany z drewna, bez użycia metalowych gwoździ.
Kościół Pokoju w Świdnicy
Świątynia została zbudowana po wojnie 30-letniej. Ewangelicy byli szykanowani przez silny na tych ziemiach ruch kontrreformatorski. Austriacki Cesarz Ferdynand III pozwolił na zbudowanie tylko trzech kościołów ewangelickich: w Jaworze, Głogowie i Świdnicy. Jednak miały one zostać wzniesione bez wież, poza murami miast i z nietrwałych materiałów: słomy, gliny i drewna. We wnętrzu kościoła mieści się aż 7000 osób. Zabytek został wpisany na Światową Listę Dziedzictwa UNESCO. Kościół w Świdnicy wybudowano jako ostatni z trzech wspomnianych, w latach 1656-57, dzięki czemu jest najokazalszy i najbardziej dojrzały w formie.