Urząd Miasta i Gminy
Rynek-Ratusz
56-100 Wołów
tel. 071/389 24 22
fax 071/389 24 29
www.wolow.pl

WOŁÓW
W XVII w. stolica samodzielnego księstwa wołowskiego. W Wołowie mieszkał pierwszy polski kosmonauta M. Hermaszewski. Na zachód od miasta granice Parku Krajobrazowego Dolina Jezierzycy.
· zamek książęcy z XIV w., przebudowany w XVI w. na renesansowy, dalsza przebudowa w XIX i XX w., obecnie siedziba urzędu miejskiego
· fragmenty murów miejskich z XIV/XV w.
· barokowy kościół parafialny
· gotycki kościół św. Wawrzyńca z barokowym wnętrzem
· ratusz, początkowo gotycki, następnie po przebudowach renesansowy i barokowy, odbudowany po zniszczeniach wojennych
· w rynku podcieniowy Dom Wagi.

Miasto związane też było od początku swojego istnienia z zamkiem, być może już dwunastowieczną fundacją Władysława Wygnańca. W trakcie lokacji teren miasta podzielono na wąskie parcele, o szerokości około 20 - 25 stóp, na środku rynku usytuowano blok środrynkowy mieszczący początkowo najważniejsze miejskie urządzenia handlowe, a z czasem i ratusz. Całość założenia wraz z zamkiem w jego południowej części otoczona została murami.

Większość zabudowy mieszkalnej ze 150 domami aż do pożaru w 1689 r. była drewniana z podcieniami. Przebudowa miasta w okresie baroku polegała głównie na wzbogaceniu dekoracji elewacji murowanych już domów i powstaniu komponowanego zespołu urbanistycznego przy klasztorze karmelitów i drugiego obok zamku z pomnikiem maryjnym autorstwa rzeźbiarza Christiana Bobersachera.

Znaczące przekształcenia zabudowy nastąpiły po wielkim pożarze w 1781 r. Domy nabrały wtedy charakterystycznych dla tego okresu form, do dziś stanowiąc w dużej mierze o architektonicznym obliczu miasta. Reforma samorządowa z 1808 r. spowodowała wchłonięcie przez miasto przedmieść. Po stronie wschodniej i zachodniej miasta były one już wcześniej miejscem lokowania urządzeń gospodarczych, a po stronie zachodniej, na terenie Przedmieścia Ścinawskiego, pałacu hrabiego Braschmanna.

W XIX wieku szczególnie mocny rozwój urbanistyczny dotyczył przedmieścia zachodniego, na którym wybudowano w latach 70. dworzec kolejowy, w latach 1892-98 potężny zespół więzienia, a już w XX w., w okresie między pierwszą i drugą wojną światową usytuowano tu zespół niskich osiedli mieszkaniowych tworzących zwarte kompozycje urbanistyczne charakterystyczne dla ruchu "Schlesische Heimstädte". Po stronie wschodniej w roku 1913 stanęła natomiast wieża wodna stanowiąca do dziś jedną z architektonicznych dominant miasta.

>>>>>>>> Koło Wołowa znajduje się: Zespół Klasztorny w Lubiążu  
Gród w Lubiążu, usytuowany nad jedną z najstarszych przepraw rzecznych przez Odrę, powstał w epoce wczesnofeudalnej i uważany był już w XII wieku za bardzo stary. Do tego właśnie grodu 16 sierpnia 1163 roku z Pforty nad Saalą w Turyngii przybyli pierwsi Cystersi. Sprowadził ich do Lubiąża książę Bolesław I Wysoki.
Od tej pory aż do wojen husyckich, dzięki hojnym ofiarodawcom, klasztor ten systematycznie powiększał swój stan posiadania. Na początku XIII wieku zorganizował swoje filie: w Mogile pod Krakowem - 1222, w Henrykowie - 1227, w Kamieńcu Ząbkowickim - 1249 oraz przejął opiekę nad klasztorem Cysterek w Trzebnicy.

Wiek XIV to okres szczytowego rozkwitu gospodarczego i kulturalnego średniowiecznego opactwa, będącego wówczas centrum produkcji literackiej i historiozoficznej Śląska. Jego posiadłości dzięki licznym darowiznom i zakupom sięgają od Wielkopolski przez Śląsk do Małopolski.

Ten systematyczny rozwój przerywają w latach 1428 - 1432 wojny husyckie i zapoczątkowują długi okres powolnego upadku, trwający do 1492 roku. Przez cały wiek XVI rządzący zakonem opaci z różnym skutkiem próbowali odbudować gospodarkę i życie klasztorne. Jednak dopiero po wojnie trzydziestoletniej, za rządów najznakomitszych opatów : Arnolda Freibergera (1632 - 1672) i Jana Reicha (1672 - 1691) rozpoczyna się długi, bo ponad stuletni okres odbudowy, rozkwitu gospodarczego i kulturalnego fundacji klasztornej.

W latach 1681 - 1739 dzięki ogromnej zamożności klasztoru powstają nowe obiekty: pałac opatów, klasztor, browar, piekarnia, szpital i wiele innych zabudowań gospodarczych.
W tym czasie gruntownie przebudowano także wnętrze kościoła Najświętszej Marii Panny nadając mu wspaniały barokowy wystrój i wyposażenie.

Nowy pałac opata, kościół i klasztor tworzą ogromny kompleks należący do największych tego typu w Europie środkowej. Wnętrza wypełniają wspaniałe sale: sala książęca, biblioteka, jadalnia opata, refektarz i ponad 300 innych pięknych pomieszczeń zdobionych znakomitymi płótnami wielkiego malarza śląskiego Michała Willmanna, malowidłami Krystiana Bentuma i Feliksa Schefflera, rzeźbami Franciszka Mangoldta i Mateusza Steinla.
 Budowa tak ogromnego kompleksu, jego znakomite wyposażenie to ostatni okres świetności tego klasztoru; kończy się on wraz z przejściem Śląska pod panowanie pruskie w 1740 roku.

Od momentu wkroczenia na Śląsk wojsk pruskich, klasztor boleśnie odczuł ciężar fiskalnej polityki Fryderyka II i narażony był na liczne represje króla wrogo nastawionego do katolickiego kleru.

Wreszcie w roku 1810 na mocy rozporządzenia królewskiego nastąpiła sekularyzacja opactwa lubiąskiego. Po 650 latach zakon Cystersów w Lubiążu przestaje istnieć. Zabrano i wywieziono z klasztoru 471 płócien, w tym z kościoła i pałacu 63 płótna Michała Willmanna i wiele cennych rzeźb, monet i instrumentów muzycznych.

Budynki klasztorne wykorzystano jako szpital, a kościół św. Jakuba zamieniono najpierw na arsenał, a następnie przekazano gminie ewangelickiej. Od 1823 roku klasztor został zaadaptowany na szpital dla umysłowo chorych pacjentów z rodzin arystokratycznych, zaś budynki gospodarcze, mieszkalne i pałac stały się własnością państwowej stadniny koni.
W okresie II wojny światowej w kompleksie klasztornym uruchomiono produkcję na potrzeby wojenne obsługiwaną przez międzynarodowy obóz pracy przymusowej.

Wiosną 1944 roku zabrano z pałacu i kościoła resztę obrazów Willmanna. Rozebrano stalle. Rzeźby i wystrój kościoła oraz pałacu rozwieziono po różnych kościołach i muzeach. W latach 1945 - 1948 w klasztorze zorganizowany był szpital dla jednostek Armii Radzieckiej. Od 1950 roku cały ten ogromny kompleks praktycznie nie miał gospodarza. Wykorzystywany był częściowo przez Dom Książki i Muzeum Narodowe we Wrocławiu na magazyny. Brak gospodarza sprawił, że obiekty uległy procesowi dekapitalizacji i grabieży.

Dopiero w roku 1962 Wojewódzki Konserwator Zabytków we Wrocławiu rozpoczął prace kompleksowe mające na celu ratowanie całego zespołu. Jednak ciągle brakowało pieniędzy, nie wystarczyło nawet na dokończenie prac zabezpieczających przed dalszym niszczeniem.