Stara Kamienica - gmina PDF Drukuj Email

Urząd Gminy
58-512 Stara Kamienica
tel. 075/751 43 37
fax 075/751 43 37
www.starakamienica.pl

Gmina Stara Kamienica leży u podnóża Karkonoszy, w niedalekim sąsiedztwie Kotliny Jeleniogórskiej. To położenie obfituje w przepiękne krajobrazy, a czyste powietrze przyczyniło się do rozwoju agroturystyki i turystyki. Na terenie gminy znajduje się wiele terenów zalesionych, które zachęcają do spacerów i wycieczek. Do najważniejszych zabytków należą: kościół w Kopańcu z początków XVI wieku, ruiny zamku Schaffgotschów w Starej Kamienicy oraz drewniany kościół z XVI wieku w Kromowie.

Położenie geograficzne

Gmina Stara Kamienica położona jest w południowo-zachodniej części województwa dolnośląskiego. Część północna gminy rozpościera się na Pogórzu Izerskim, część zachodnia i południowo - zachodnia leży w Górach Izerskich , natomiast południowo - wschodnie tereny gminy umiejscowione są w Kotlinie Jeleniogórskiej. Gmina Stara Kamienica rozciąga się na obszarze Sudetów Zachodnich . Centralną część gminy stanowi Kotlina Starokamienicka zwana także obniżeniem Starej Kamienicy. Od strony południowej obniżenie zamknięte jest dwoma grzbietami: Kamienickim i Wysokim, należącymi do Gór Izerskich. W skład gminy wchodzi 10 sołectw: Antoniów, Barcinek , Chromiec , Kopaniec, Kromnów, Mała Kamienica, Nowa Kamienica, Rybnica, Stara Kamienica, Wojcieszyce. 

Historia regionu

Pierwotne osadnictwo występowało na terenie gminy jużw V wieku, ale nazwa ukształtowanej osady pojawia się dopiero w XIII wieku. Do dziś zachowane są nieregularne, luźno rozrzucono stare zabudowania, a najbardziej są one widoczne w Starej Kamienicy. Wieś Stara Kamienica zaliczana jest do najstarszych osad w województwie, a jej słowiańska nazwa została w wyniku historycznych dziejów i przemian zastąpiona niemiecką nazwą Altkemnitz. Najstarsze metryki źródłowe mają w gminie miejscowości: Rybnica, pochodząca z1217 roku i Stara Kamienica z 1242 roku. W dokumencie wystawionym w 1242 roku przez księcia Bolesława Rogatka widnieje zapis, którym książę nadaje dobra rycerzowi i kasztelanowi Kamienicy „ Siboto de nobili familia Ovium” za zasługi wyświadczone jego ojcu Henrykowi Pobożnemu. W 1238 roku w Starej Kamienicy wybudowano zamek książęcy , a w roku 1305 w rejestrze podatkowym biskupstwa wrocławskiego ujęto między innymi wieś Wojcieszyce i Rybnicę. Dogodne położenie Kamienicy, dobre warunki geograficzne i niezłe glebowe sprzyjały rozwojowi wsi , która już we wczesnym średniowieczu stała się znaczącym ośrodkiem gospodarczym dla okolicy.

W 1614 roku właścicielem Starej Kamienicy został Jan Ulryk von Schaffgotsch, który w 1626 roku rozbudował i znacznie upiększył kościół i odbudował ( 1630 ) zamek spalony 14 lat wcześniej.

Tak więc zamek w Starej Kamienicy stał się siedzibą rozwijającego się rodu von Schaffgotsch i aż do wojny trzydziestoletniej był zamkiem obronnym.

Podczas oblężenia Jeleniej Góry – w roku 1640 w Starej Kamienicy stacjonowały oddziały Szwedów pod dowództwem generała Stahlhausa. W czasie wojny trzydziestoletniejw 1641 roku Kamienica przeszła we władanie cesarskie, a cesarz Ferdynand III sprzedał ją hrabiemu węgierskiemu Mikołajowi. Po jego śmierci dobra kamienickie nabył hrabia Zierotin z Moraw , a w 1756 roku majątek stał się własnością kupca Schmidta z Jeleniej Góry/ 1680/. W rok po jego śmierci wybuchł pożar we wsi – zniszczeniu uległ zamek, farbiarnia i 10 domów.

W 1654 roku kościół w Starej Kamienicy przekazano katolikom, a proboszczem parafii został Kasper Scultelus, zaś w 1743 roku staraniem gminy ewangelickiej w Starej Kamienicy wybudowano szkołę oraz drewniany kościół.

W 1702 roku wieś nawiedziła wielka powódź: oberwanie chmury w Górach Izerskich spowodowało wielką falę wody, która zburzyła 21 domów, uszkodziła 22, a leżące w pobliżu rzeki pola zarzuciła obcym piachem , kamieniami i odłamkami skalnymi. Całkowicie zburzone zostały mosty i wały wokół zamku. 

W 1770 roku Królewski Urząd Przytułków w Legnicy kupił włości w Kamienicy , po czymw roku 1787 zostały one odkupione przez hrabiego Karla von R’oder. W 1797 roku dobra w Starej Kamienicy , Kromnowie i Rybnicy odkupił saksoński szambelan , hrabia Rzeszy von Bressler.

Pod koniec XVIII wieku Kamienica liczyła 1300 osób. We wsi mieszkali zarówno kowale, kołodzieje, cieśle, murarze jak i tkacze, szewcy i krawcy. Funkcjonowała farbiarnia i dwie bielarnie, byli też kramarze, lekarze, aptekarz. Stara Kamienica obok majątku ziemskiego miała 19 zagród wiejskich, 43 mniejsze gospodarstwa oraz 168 domów mieszkalnych i różne placówki usługowe. Pracowało 48 samodzielnych zakładów rzemieślniczych.

Wczasie upadku gospodarczego dobra zostały rozprzedane . Na przełomie lat 30 i 40 XX wiekusprzedano: majątek w Kromnowie rolnikowi Derrowi , w Rybnicy Stabrinowi, a w Starej Kamienicy w 1942 roku Richardowi Dittmanowi. W 1945 roku w wyniku reformy rolnej majątek Dittmana rozparcelowano.

Sport i turystyka

Położenie gminy u styku trzech granic to ogromny atut gminy. Przepiękny, pagórkowaty itrochę dziki krajobraz z pięknym widokiem na całe pasmo Karkonoszy przyciągają ponownie tych , którzy raz tu dotarli. Oznakowane trasy rowerowe ,z planowaną dalszą ich rozbudową , oznakowane trasy do narciarstwa biegowego, sieć ścieżek do wędrówek pieszych , możliwość zatrzymania się w rozwijającej się bazie agroturystycznejsprawiają, że gmina jest atrakcyjna o każdej porze roku. Jeden duży stadion, dwa boiska sportowe, strzelnica i będąca w chwili obecnej w budowie hala sportowa / termin zakończenia budowy – 30 października 2002/ to baza sportowa gminy.

Współpraca międzynarodowa – miasta partnerskie

12 maja 2000 roku Gmina Stara Kamienicapodpisała umowy partnerskie z niemiecką gminą GUTTAU obręb Bautzen i czeską gminą KORENOV. Umowy partnerskie obejmująwspółpracę kulturalną, oświatową, samorządową, wymianę doświadczeń samorządowych orazwspólną promocję. Do chwili obecnej współpraca układa się bardzo dobrze, nawiązane zostały kontakty pomiędzy różnymi grupami zawodowymi (nauczyciele, strażacy, agroturyści), rozpoczyna się wakacyjna wymiana dzieci i młodzieży oraz składane są wnioski do Euroregionu NYSA na wspólne projekty.

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »