GMINA MIRSK

Gmina Mirsk znajduje się w południowo – zachodniej części województwa dolnośląskiego, tuż przy granicy z Czechami. W skład gminy wchodzi 17 sołectw: Brzeziniec, Gajówka, Giebułtów, Gierczyn, Grudza, Kamień, Karłowiec, Kłopotnica, Kotlina, Krobica, Kwieciszowice, Mlądz, Mroczkowie, Orłowice, Proszowa, Przecznica, Rębiszów oraz miasto Mirsk. Powierzchnia gminy wynosi ok. 187 km². Mirsk i większość sołectw położone są w rozległej Kotlinie Mirskiej u stóp Gór Izerskich, wzdłuż płynącej przez środek kotliny malowniczej rzeki Kwisy, na której to na początku XX w. na północ od omawianego terenu utworzono dwa niezwykle urokliwe sztuczne jeziora (J. Złotnickie i J. Leśniańskie). Obszar gminy należy do jednego z najatrakcyjniejszych turystycznie obszarów województwa dolnośląskiego. Największym atutem gminy jest jej położenie w Górach i na Pogórzu Izerskim. Na terenie gminy znajduje się ok. 500 obiektów posiadających wartość turystyczno – krajoznawczą. Wśród nich znajdują się pomniki przyrody, rezerwaty, parki miejskie i podworskie, zabytki architektury, zbiorniki wodne, źródła, punkty widokowe i widokowe odcinki dróg. Rozwój turystyki wspomagany jest przez powiększanie bazy noclegowej. W gminie powstają gospodarstwa agroturystyczne. Obecnie jest 200 miejsc noclegowych o zróżnicowanym standardzie.
Gmina Mirsk, a w szczególności jej południowa część związana jest z pasmem Gór Izerskich, posiada znakomite walory do uprawiania różnych form turystyki: krajoznawczej, wypoczynkowej, narciarstwa biegowego i zjazdowego na grzbietach Kamienickim i Wysokim w Górach Izerskich. Dobrze rozbudowana sieć szlaków turystycznych oraz liczne punkty widokowe umożliwiają turystykę pieszą i podziwianie Obniżenia Świeradowskiego, panoramy Gór Izerskich oraz wielu miejscowości Pogórza.
    Dostęp do lasów, gór, wody - rzeka Kwisa i Izera, pobliskie jeziora zaporowe J. Leśniańskie i J. Złotnickie, Stawy Rębiszowskie, pobliskie zamki i twierdze: Czocha, Gryf, Świecie, Frydlant, ciekawa architektura sakralna i ludowa, domy przysłupowe, szachulcowe i kryte łupkiem, liczne szlaki piesze i rowerowe zapewniają wielką różnorodność, jeśli chodzi o formy i możliwości spędzania wolnego czasu w tej okolicy. Niezwykle ważne znaczenie dla gminy ma ochrona przyrody. Na naszym terenie zlokalizowane są dwa rezerwaty przyrody: Torfowiska Doliny Izery oraz Torfowisko Izerskie, które w sumie zajmują powierzchnię 530 ha. Ochronie podlega także rzeka Izera o całkowicie naturalnym przebiegu i niemodyfikowanym korycie i brzegach. Jest to unikat w całych Sudetach.
    Do gminy Mirsk można dostać się następującymi trasami komunikacyjnymi: droga nr 361 (Radoniów – Mirsk – Orłowice -przejście graniczne Czerniawa - Nové Město), droga nr 358 (Orłowice - Świeradów Zdrój - Szklarska Poręba), droga nr 360 (Gryfów Śląski - Giebułtów - Świecie - polsko-czeskie przejście graniczne,  linia kolejowa Lubań – Gryfów Śląski – Rębiszów – Jelenia Góra).

MIASTO MIRSK
Stara, pierwotnie łużycka, osada targowa wymieniana już na przełomie XI i XII w. Założono ją w miejscu, gdzie trakt handlowy wiodący z Jeleniej Góry do Żytawy przekraczał rzekę Kwisę. Pierwszym znanym z imienia i nazwiska wójtem był Bernard Rym. Posługiwał się herbem z wizerunkiem sowy. Stąd pierwsza nazwa osady: Sowia Wieś. Prawa miejskie uzyskał Mirsk w XIV w. od ks. Henryka Jaworskiego (najprawdopodobniej w roku 1337). Po upadku księstwa świdnicko-jaworskiego przeszedł pod panowanie czeskie. Później, w drugiej połowie XIV w. Mirsk znalazł się w „państwie Gryf”. Mirsk stanowił własność Schaffgotschów od 1425 aż do roku 1808. W 1521 Mirsk otrzymał prawo organizacji dorocznego jarmarku w dniu św. Marii Magdaleny – 22 lipca (obecnie w tym terminie odbywa się także swoiste święto miasta pod nazwą Izerska Gala Folkloru). Po wojnie trzydziestoletniej, wojnach śląskich i związanych z nimi plądrowaniach, których było kilkadziesiąt oraz wielokrotnych pożarach miasto odbudowano. (Ostatni wielki pożar prawie całego miasta wybuchł w roku 1767, łącznie było ich ok. 8). Z tego okresu tj. z końca XVIII w. pochodzi większość zabudowy. Szczytowy rozwój nastąpił w XVII i XVIII w., gdy Mirsk stał się znacznym ośr. handlu lnem i centrum tkactwa chałupniczego. Od roku 1874 Mirsk posiadał własną gazetę „Der Bote aus dem Queisthale”. Nazwę gazety zmieniono w 1926 r. na „Iser-Gebirgs-Zeitung”. W celu przyciągnięcia turystów zmieniono we wrześniu 1934 roku nazwę miasta z Friedeberg am Queis (Friedeberg nad Kwisą) na Friedeberg im Isergebirge (Friedeberg w Górach Izerskich). W roku 1937 miasto bardzo uroczyście obchodziło 600-lecie swego istnienia.
    Miasto zachowało zabytkowy układ urbanistyczny. Przy ul. Kościelnej znajduje się późnogotycko -wczesnorenesansowy kościół Zwiastowania NMP przebudowany w l. 1562-67, z wieżą z 1769 r., ponownie przebudowany w XIX i XX w. Wyposażenie wnętrza pochodzi z lat 1800-1805, m.in. ołtarz, ambona, chrzcielnica i rzeźby. Na miejscu dawnej drewnianej kapliczki św. Barbary, wzmiankowanej w 1346 r., stoi odbudowany po wielokrotnych pożarach (m.in. w roku 1583 i 1699) kościół cmentarny z XVIII w. Przy ul. Betleja ruina kościoła ewangelickiego z 1757 r. z wieżą z 1880 r. Na środku rynku ratusz z ok. 1559 r., przebudowany po pożarze na barokowy w l. 1794-96. W murach wieży widnieją herby Schaffgotschów i Zeidlitzów – wielkich śląskich rodów. Na ścianach ratusza i drewnianych drzwiach można zobaczyć kilka wersji interesującego herbu Mirska. Wokół rynku kamienice barokowe, z XVIII w., przebud. w XIX i XX w. Uderzającą cechą miasta jest piękny drzewostan: np. liczne parki, aleje i szpalery drzew wzdłuż dróg: Karłowiec – Mirsk, Mroczkowice  - Mirsk, Giebułtów – Mirsk, ul. Nadbrzeżna i ul. Spacerowa.

Gmina Mirsk - data przystąpienia: 1.02.2006